ظن به اين معنا سه شعبه دارد : 1 . اعتقاد جازمى كه مطابق واقع است ولى مستند به علّت نيست تا قطعى و برهانى باشد و تخلّف معلول از علّت تامه ، محال باشد بلكه مستند به تقليد از غير است مانند كثيرى از مسلمانان كه روى تقليد از آباء و اجداد ، بسيارى از حقايق اسلام را پذيرفته و بدان باور و اعتقاد جازم دارند ولى چون اين اعتقاد ريشه‌دار و مبرهن نيست لذا با تشكيك مشككين زايل مىشود ، پس بايد در اصول دين ، اعتقاد جازم همراه با برهان و دليل باشد تا در برابر گردباد حوادث و شبهات مانند كوه استوار و مستحكم باشد . 2 . اعتقاد جازمى كه مطابق با واقع نبوده و در حقيقت جهل مركب باشد يعنى شخص نداند كه نداند . در اينجا نيز كلمهء ظن ، زعم و اعتقاد به كار مىرود . مانند مثال اوّل كه از قرآن آورديم . و مانند اعتقادات فاسد و باطلى كه مشركين و بت‌پرستان عالم در طول تاريخ داشته و دارند كه براساس تقليد كوركورانه از آباء و اجداد خود براى بت‌ها ارزش قائل بوده و آنها را مىپرستيدند و در برابر آنها قربانى مىكردند و از آنها طلب حاجت مىنمودند . غافل از اين‌كه اين بت‌هاى سنگى و چوبى و بىجان ساختهء دست خود آنها است چقدر انسان خود را خوار و كوچك كند كه در برابر مصنوع دست خويش به خاك افتد و بر او سجده نمايد و به قول قرآن كريم : قالَ أَ تَعْبُدُونَ ما تَنْحِتُونَ وَ اللَّهُ خَلَقَكُمْ وَ ما تَعْمَلُونَ « 1 » 3 . اعتقاد غير جازم يعنى اعتقادى كه سبب ترجيح يكى از دو طرف قضيه بر طرف ديگر مىشود امّا با احتمال طرف ديگر همراه است ولو وهمى مثلا جانب ثبوت قيام را براى زيد ترجيح مىدهد ولى احتمال ضعيفى هم مىدهد كه زيد قائم نباشد يا جانب سلب قيام از زيد را ترجيح مىدهد ولى احتمال طرف مقابل هم منتفى نيست . 2 . ظن به معناى اخص : آن ظنى كه در اصطلاح منطقيين و اصوليين به كار برده مىشود ، خصوص شعبه سوم از ظن به معناى اعم است . يعنى اعتقاد غير جازم و ترجيح يكى از دو طرف همراه با احتمال طرف مقابل ، و ظن در مقابل يقين ، به معناى اعم همين ظن است . منظور از يقين ، مطلق اعتقاد جازم است و منظور از ظن ، اعتقاد غير جازم است . با اين مقدمه و شناخت معناى ظن مىتوان گفت : مظنونات ، قضايايى هستند كه انسان بدان‌ها تصديق كرده و برطبق آنها حكم

--> ( 1 ) . سورهء صافات : آيه 95 و 96 .